Opgravingen te KONTICH
In 1964 start A.V.R.A. zijn opgravingen met een archeologisch onderzoek op de Steenakker en het Kapelleveld te Kontich-Kazerne (opgravingen door F. Lauwers en H. Verbeeck). In samenwerking met de plaatselijke heemkundige kring, het gemeentebestuur en het Instituut voor het Archeologisch Patrimonium wordt dit onderzoek, uitgevoerd met tussenpozen, pas in 1993 afgesloten.
Belangrijkste resultaten :
- Waterput uit de bronstijd
- Bewoningssporen uit de midden-ijzertijd (450-300 v. Chr.)
- Een kleine nederzetting, geconcentreerd rond vermoedelijk een Keltisch heiligdom uit de late ijzertijd (1ste eeuw vóór tot 1ste eeuw na Chr.)
- Een Gallo-Romeinse vicus vanaf het einde van de 1ste eeuw tot het midden van de 3de eeuw na Chr. Deze vicus bevat : een Gallo-Romeinse tempel met een stenen cella en een houten porticus, gelegen binnen een trapeziumvormige temenos. Een straat ten noordwesten en ten zuidoosten van deze tempel. Verscheidene houten gebouwen, telkens met de korte zijde naar de straat gekeerd. Daarachter liggen meerdere boerenerven, bestaande uit een woning en enkele bijgebouwen, een graanzoldertje en een waterput. Overlappingen wijzen op verschillende bouwperiodes. Langsheen de zuidelijke rand van deze nederzetting vinden wij een pottenbakkersoven.
Alhoewel reeds in 1972-1973 verkend, wordt vanaf 1990 op de Alfsberg, ongeveer 1000 m zuidelijker gelegen, intensief gegraven, in een eerste fase door de A.V.R.A., in een tweede fase door het I.A.P.
Hier ontwikkelde zich in de loop van de midden-ijzertijd (500-200 v. Chr.) een agrarische nederzetting, bestaande uit één of twee boerderijen. Uit deze nederzetting onderscheidde zich mogelijk een aristocratische groep die hier ten behoeve van de omliggende bewoningskernen een publieke verzamelplaats creëerde voor religieuze, politieke, sociale, economische en/of juridische manifestaties (cf. de Viereckschanzen). Door deze rechthoekige ruimte te omgeven met een gracht (4m diep en 8 m breed) en een wal ontstond op het einde
van de late ijzertijd (1ste eeuw v. Chr.) een heuse vluchtburcht (zijden ca. 50 x 60 m). Deze versterking werd opgegeven rond het begin van de jaartelling. In een laatste fase werd het plateau bewoond door een inheemse Gallo-Romeinse bevolkingsgroep (R. Annaert en H. Verbeeck).
Ook op andere plaatsen te Kontich werden belangrijke sporen van vroegere bewoning waargenomen:
- Bij prospectie van een wegkoffer in de KMO-zone Blauwesteen in 1992 worden naast bewoningssporen ook een afvalkuil uit het einde van de vroege ijzertijd, begin van de midden-ijzertijd teruggevonden.
- Bij opgravingen langsheen de Duffelsesteenweg in 1989-1990 vinden wij een boerenerf uit de midden-ijzertijd.
- Langsheen de Astridlaan vinden wij sporen van een gebouw uit de late ijzertijd.
- Tijdens de opgravingen in 1977 langsheen de Groeningerlei worden sporen uit de late ijzertijd en de Gallo-Romeinse tijd waargenomen.
Het archeologisch onderzoek te Kontich duurt nog steeds voort (H.Verbeeck).
Bibliografie:
- R. ANNAERT, Een Viereckschanze op de Alfsberg te Kontich (prov. Antwerpen): meer dan een cultusplaats, Archeologie in Vlaanderen III-1993, I.A.P., Zellik, 1994, pp. 53-125.
- Een beschrijving van "De Alfsberg" door Rika Annaert vindt u op de site van de Centrale Archeologische Inventaris van het Vlaamse gewest. Selecteer de "Late ijzertijd" op de tijdsbalk ondraan de pagina, klik dan op de site "Kontich" op de kaart.
- zie lijst Publicaties A.V.R.A.